Joods Maastricht

Website van de Joodse Gemeente Maastricht

Corona Discrimineert Niet

 

A9Rn21qz1 y5znys nzo

 

Het Jodendom kent vele wetten. Maar er is één wet die opvallend genoeg niet bestaat en dat is een verbod op depressiviteit. Uiteraard doel ik niet op depressiviteit als ziekte. Als iemand depressief is doordat er iets niet goed functioneert in de hersenen of hij is getraumatiseerd vanwege een posttraumatisch stresssyndroom, daarover heb ik het niet. Wat ik bedoel is dat er mensen zijn die alles zwart zien, alles negatief bekijken, in alles de nadelen zien en geen oog willen hebben voor de voordelen. Altijd het negatieve belichten.

Waarom bestaat er geen wet die dat verbiedt? En het antwoord op die vraag luidt: depressief zijn is geen overtreding, maar het staat als het ware hoger dan een gewoon verbod. Het leidt tot de grootste overtredingen. Je blik richten op alles wat verkeerd kan gaan, uitsluitend oog hebben voor de bijwerkingen die in de bijsluiter van het medicijn staan en vergeten dat het medicijn primair bedoeld is voor de genezing. Zo’n levensvisie is niet slechts één enkele overtreding, maar is de bron van heel veel narigheid in het leven.

Laatst schreef ik over een koorddanser. U weet wel, zo’n waaghals die met een lange stok in zijn hand over een koord loopt dat tussen twee hoge torenflats is gespannen. Zo’n koorddanser moet niet uitsluitend naar boven kijken en gewoon op Boven, de Eeuwige, vertrouwen. Zo van: het zal wel goed komen. Als ik ziek ben, dan is dat de Wil van G’d en dus leg ik me daarbij neer. Ik ga niet naar de dokter en ik weiger medicatie.

Maar uitsluitend de blik naar beneden en voortdurend de afgrond inkijken, ook dat is niet goed. Er moet een middenweg zijn, een balans tussen Boven en beneden, anders zal de koorddanser de overkant echt niet bereiken.

Ieder mens is een koorddanser. Voortdurend moeten wij een midden vinden tussen onze blik op Boven, de Eeuwige, en het besef dat er een afgrond onder ons ligt.Vertrouwen dat alles goed komt, een positieve opstelling,is prima.Maar tegelijkertijd mogen wij absoluut de realiteit niet uit het oog verliezen, een soort kop-in-het-zand-steken mentaliteit.

Het leven is als een operatie. Er is iets voor, er is iets na. Maar wij zijn slechts getuige van de operatie, het leven op deze aarde. En wat ervoor was en hetgeen erna zal zijn,onttrekt zich aan ons gezichtsveld. Soms is die operatie erg pijnlijk, soms valt het mee. Soms is die operatie langdurig en soms maar heel kort: Maar er is iets voor en er is iets na. En hoe rustiger men zich houdt tijdens de operatie, des te meer is die operatie draaglijk.

Meer dan ooit voelen we allen dat we een operatie ondergaan. Is dit een straf? Een beloning? Zinvol? Zinloos? Het is altijd goed om jezelf een spiegel voor te houden: hoe kan ik mezelf verbeteren? Hoe kan ik meer doen voor mijn naasten, voor de samenleving in haar volle breedte? Maar jezelf vastroesten in schuldgevoelens, jezelf storten in een depressieve toestand, dat nooit! We moeten ervan doordrongen zij dat we het leven eigenlijk niet kunnen vatten.

Ivdoe et Hashem besimcha – Dien G’dmet vreugde. Kan dat? Is dat denkbaar?Er wordt een parabel gebracht van twee sterke stoere kerels. Beiden staan ze onderaan een berg. Beiden hebben een lege jute zak over hun schouders. De wedstrijd kan beginnen. Het startschot wordt gegeven en beiden moeten de berg beklimmen en al klimmend hun jute zak vullen met keien.

Na drie uur hebben ze beiden evenveel keien in hun zak, ze zijn beiden even hoog geklommen. Maar de een is lijkbleek, hij kan nauwelijks nog verder en de ander loopt vrolijk te zingen: de paden op, de lanen in, vooruit met flinke pas.......

Hoe kan het dat de een gebukt gaat onder de last en de ander kennelijk de zwaarte niet voelt. Beiden even gezond en even sterk. Beiden evenveel keien in hun zak. Degene die niet meer kan, denkt dat hij kilo’s domme keien torst. Naarmate hij meer keien verzamelt, wordt het hem al zwaarder en zwaarder. Maar zijn makker weet: het zijn niet zomaar keien! Het zijn edelstenen, diamanten! En naarmate hij meer diamanten in zijn zak krijgt,wordt het hem al lichter en lichter.

Hoe kijk ik persoonlijk aan tegen hetgeen ik te verstouwen krijg in mijn leven? Juist doordat ik in deze coronaperiode zoveel mensen bel, leer ik heel veel. Mensen in situaties die veel en veel lastiger zijn dan de mijne, zien vaak hun last als een diamant. Ik leer van hun kracht en zelfbeheersing. Zij houden mij een spiegel voor. En dat is nu precies de kern van het Jodendom: van ieder ander iets leren en de last niet als een last ervaren.Maar tegelijkertijd: alertheid!

Alertheid ook vanwege het opkomend antisemitisme, dat nog verre van verdwenen is. Dat verhaal van die stoere bergbeklimmers vertelde ik recentelijk aan een groep niet-joodse mensen. Een van de aanwezigen riep enthousiast uit: een typisch Joodse vergelijking, want er komen diamanten in voor. Ze bedoelde er niets kwaads mee, maar toch........

Maar ook natuurlijk alertheid t.a.v. de regels die ons fysiek moeten beschermen tegen het kwaadaardige virus. Als we weer naar sjoel kunnen gaan, naar de kerk of de moskee, dan niet ten prooi vallen aan religieuze losbandigheid en denken dat uiteindelijk alles van Boven komt. Want als die koorddanser alleen zijn blik op Boven heeft gericht, loopt het niet goed af!

Sjawoe’ot, het Wekenfeest. Het Joodse Volk stond als een hechte eenheid bij de berg Sinai om de Tien Geboden en alle daaraan gekoppelde wetten en gebruiken, de totaliteit van het Jodendom, te ontvangen. Zij zagen G’d. Er was iets gemeenschappelijks en dat bracht ze samen. Er heerste volstrekte eensgezindheid. Voor verdeeldheid was geen plaats.

In deze corona periode heeft niet alleen het Joodse Volk iets gemeenschappelijks, maar de hele mensheid deelt iets, een gemeenschappelijke vijand. Van die vijand moeten we ons zien te bevrijden, zo spoedig mogelijk. Maar ondertussen is hij er wel voor iedereen zonder enige vorm van discriminatie.

Een oude orthodoxe Jood ontmoet een losbandige,brutale en hooghartige jongeman, die duidelijk zijn minachting kenbaar maakt voor al dat riekt naar religie. ‘Van mijn leermeesters heb ik geleerd’, zo sprak de oude man rustig en bedaard, ‘dat alle Joden gelijk zijn:jong en oud, vroom en vrij’. De jongeman wilde weten wie die leermeesters dan wel waren, waarop de orthodoxe man antwoordde: ‘De beulen van Auschwitz: voor hen waren alle Joden gelijk’.

Voor Corona zijn niet alleen alle Joden gelijk, maar alle mensen, ongeacht ras, afkomst, leeftijd, nationaliteit, geloof, paspoort of politieke gezindheid. Laten we bidden dat die vijand, spoedig in onze dagen, volledig verslagen zal worden, maar dat de eenheid die het virus toonde, voor altijd zal blijven en dat de eeuwige Sjalom ons aller deel zal zijn.Nog vele jaren in gezondheid en voorspoed!

Binyomin Jacobs, opperrabbijn

Sjawoe’ot 5780

 

 

 

Inter Provinciaal Opper Rabbinaat

Het Rabbinaat omvat: Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel, Gelderland, Flevoland, Noord-Holland(m.u.v. Amsterdam), Utrecht, Zeeland, Noord-Brabant, Limburg