Joods Maastricht

Website van de Joodse Gemeente Maastricht

shiurim

  • Rooster Shiurim zondag 8 november - 13 november 2020, Shoshanas Ja'akov en Rabbijnen nl

    Tot nadere aankondiging zullen alle sjioeriem via zoom plaatsvinden

     

    datum

    Lokatie

    tijd

    spreker

    onderwerp

    Zondag

    Zoom

    10:00 – 11:00

    Rav J.B. Serfaty

    Parsjat Hasjawoea

    8 november

     

     

     

    Meeting ID 88613947530 Password 2020

     

     

    11:00 – 11:45

    Dhr W. van Dijk

    Hoera, ik voel mij ongelukkig

     

     

    20:00 – 21:00

    Rav S. Katzman

    Ramban op de Parasja

    Maandag

    Zoom

    10:00 – 11:00

    Opperrabbijn B. Jacobs

    Gastvrijdheid

    9 november

    Zoom

    11:00 – 12:00

    Dr. E.D.E. Bialoglowski

    Gemara massechet Berachot

     

     

    20:00 – 21:00

    Rav M. Frankenhuis

    De halachot van een kosjer mikwe en de diepere achtergrond

    Dinsdag

    Zoom

    10:00 – 11:00

    Rav S. Katzman

    Tanya hoofdstuk 4

    10 november

    Zoom

    20:00 – 21:00

    Rav J. Vorst

    Pirke Avot

    Woensdag

    Zoom

    9:30– 10:15

    Rav L.B. van de Kamp

    Megilat Esther met Malbim

    11 november

    Zoom

     

    Zoom

    10:15– 11:15

     

    11:15 – 12:15

    Rav I. Vorst

     

    Rav Y.U. Dunner

    Wajecheeloe-en zij aten. Werkelijk of schijnbaar? Met of zonder mosterd? Gemara massechet Baba Kama

     

    Zoom

    20:00 – 21:00

    Rebbetsin S. Katzman

    Aan de keukentafel met… mevr.

     

     

     

     

    Esti Grossbaum-Van Halem

     

    Zoom

    21:00 – 22:00

    Opperrabbijn B. Jacobs

    Kitsoer Sjoelcah Aroech

    Donderdag

    Zoom

    10:00 – 11:00

    Opperrabbijn R. Evers

    Medisch onderzoek bij embryoachtige

    12 november

     

     

     

    structuren en operaties aan het DNA bij

     

     

     

     

    embryo’s vanuit Joods perspectief

     

     

    Zoom

     

    20:00 – 21:00

     

    Rav M. Stiefel

    (Halacha en Hasjkafa/Filosofie)

    De wetten van de 39 verboden

     

     

     

     

    werkzaamheden van Sjabbat (deel 1)

     

    Zoom

    21:00 – 22:00

    Rav A. Plancey

    Parsjat Hasjawoea

    Vrijdag

    13 november

     

     

     

     

    Zoomcode: 83241230157 Facebook.com/RabbijnenNL YouTube.com/TorahNL

     

    ד”בס

     

    Thema Opperrabbijn R. Evers – sjioer donderdag 11 november 2020

     

    MEDISCH ONDERZOEK BIJ EMBRYOACHTIGE STRUCTUREN EN OPERATIES AAN HET DNA BIJ EMBRYO'S VANUIT JOODS PERSPECTIEF (HALACHA EN HASJKAFA/FILOSOFIE)

     

    Hierbij beantwoorden we de volgende vragen en behandelen we de onderstaande casus:

     

    Voor de uit stamcellen gekweekte entiteiten die (een deel van) de embryogenese afbeelden worden verschillende termen gebruikt: ‘synthetische embryo’s’, ‘embryomodellen’, ‘embryoachtige structuren’. Welke term heeft de joodse voorkeur en waarom?

    • Er zijn verschillende definities van een(menselijk) embryo. Hoe zou het jodendom een embryo definiëren?

    • Zijn ‘embryoachtige structuren’ volgens het Jodendom “embryo’s”? Waarom (niet)?

    • Veel mensen zijn het erover eens dat levende wezens een zekere mate van beschermwaardigheid toekomt. Welke overwegingen zijn relevant voor het bepalen van de relatieve beschermwaardigheid van verschillende levende wezens, waaronder de mens?

    • Vindt het Jodendom dat bij IVF overgebleven embryo’s (zogenoemde restembryo’s) mogen worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek?

    • Vindt het Jodendom dat menselijke embryo’s speciaal tot stand mogen worden gebracht om als onderzoeksmateriaal te dienen?

    • Vindt het Jodendom dat ‘embryoachtige structuren’ voor wetenschappelijk onderzoek mogen worden gemaakt?

    • Het is onduidelijk of ‘embryoachtige structuren’ wel/niet embryo’s zijn in de zin van de Nederlandse Embryowet. Hoe moeten we omgaan met de onzekerheid daarover: moeten we ze als embryo’s beschouwen zolang het tegendeel niet vaststaat? Of omgekeerd: mogen we ze als niet-embryo’s beschouwen zolang onduidelijk is of ze onder de wettelijke definitie van een embryo vallen?

    • Een mogelijke manier om ze met zekerheid buiten de huidige wettelijke definitie te houden is het inbouwen van een gen-variant die maakt dat ze niet-levensvatbaar zijn.

      Zou het standaard inbouwen van zo’n beperking aanvaardbaar/gewenst zijn?

    • Wat vindt het Jodendom van de implicatie van de huidige wettelijke definitie, dat niet-levensvatbare embryo’s bij voorbaat geen embryo’s zijn en dus buiten de reikwijdte van de beschermingsdoelstelling van de wet vallen?

    • Wat vindt het Jodendom van de voorwaarden die in de Nederlandse Embryowet aan onderzoek met menselijke embryo’s worden gesteld?

    • Welke specifieke voorwaarden (if any) zouden volgens het Jodendom moeten worden gesteld aan het maken/gebruiken van ‘embryoachtige structuren’ voor wetenschappelijk onderzoek?

       

      BEHANDELING CASUS

       

      Casus: Een stel waarvan één partner de ziekte van Huntington heeft, heeft een kinderwens. De kans dat hun kind de ziekte van Huntington krijgt, is 50%. Als zij dit willen voorkomen, hebben zij nu twee mogelijkheden:

       

      • op natuurlijke wijze zwanger worden en daarna prenatale diagnostiek uitvoeren met eventueel abortus als het kind aangedaan is,

         

      • een IVF-traject met PGD (embryoselectie), waarbij de embryo’s getest worden en alleen als er een gezond embryo is, dit teruggeplaatst wordt in de baarmoeder.

     

    Een optie die nu nog niet beschikbaar is, maar mogelijk minder belastend is, is het aanpassen van DNA bij hun embryo.

     

    De vraag is: Als het mogelijk zou zijn, is in dit geval het aanpassen van embryo-DNA toegestaan en waarom? Welke onderliggende waarden vanuit de joodse levensbeschouwing spelen hierbij een rol ?

  • Rooster Sjioeriem 13 juni tot en met vrijdag 18 juni 2021 Jeshivas Pensionariem ‘Shoshanas Ja’akov’ en Rabbijnen NL (# 160)

     
    datum Lokatie tijd spreker onderwerp  
    Zondag Zoom 10:00 – 11:00 Rav J.B. Serfaty Pirke Avot  
    13 juni       Meeting ID 85233324018 /   Password: 6936  
      Zoom 11:00 – 11:45 Dhr W. van Dijk O jee, wie ben ik eigenlijk? Thora en  
            bewustzijn  
      Zoom 20:00 – 21:00 Rav S. Katzman Rambam, de rol van Elijahoe Hanawie  
    Maandag JCC en Zoom 10:00 – 11:00 Drs. J.N. de Leeuwe De 72 namen  
    14 juni JCC en Zoom 11:00 – 12:00 Dr. E.D.E. Bialoglowski Gemara Massechet Rosj Hasjana  
    Dinsdag Zoom 10:00 – 11:00 Rav S. Katzman Tanya – hoofdstuk 27  
    15 juni Zoom 11:00 – 12:00 Dr. E.D.E. Bialoglowski Aroech Hasjoelchan  
      Zoom 20:00 – 21:00 Rav J. Vorst Pirke Avot  
        21:00 – 22:00 Rav Y.Y. Shapiro Two powerful and influential women in the  
    story of Korach  
    Woensdag      

    Gemara Massechet Sanhedrin Halachot

     

     

     

    Aan de keukentafel met …Mevr. Shani Katzman

     
    16 juni JCC en Zoom 10:15– 11:15 Drs J.N. de Leeuwe  
      JCC en Zoom 11:15 – 12:15 Rav Y.U. Dunner  
      Zoom 20:00 – 21:00 Rebbetzen S. Katzman  
    Donderdag 17 juni Zoom
    Zoom
    20:00 – 21:00
    21:00 – 22:00
    Rav M. Stiefel
    Rav A. Plancey
    De 39 verboden verboden werkzaamheden van Sjabbat
    Parshat Hashavu’a
     
    Vrijdag
    18 juni
             
    Zoomcode: 83241230157 Facebook.com/groups/TorahNL YouTube.com/TorahNL
  • Rooster Sjioeriem 5 tot met 11 december 2020

    ד"
    In de week van Motsae Shabbat 5 december tot en met vrijdag 11 december a.s. vinden  de volgende sjioerim Jeshivas Pensionariem ‘Shoshanas Ja’akov’ en Rabbijnen NL plaats
    datum Lokatie tijd spreker onderwerp  
    Motsae Shabbat 5 december Zoom 20:00 Rav Mendel Gurari (Antwerpen) Zie separate aankondiging
    Zoom ID 83241230157
     
    Zondag Zoom 10:00 – 11:00 Rav J.B. Serfaty Parsjat Hasjawoea  
    6 december Zoom 11:00 – 12:00 Dhr W. van Dijk Meeting ID 85233324018
    Password 6936
    Hoera, ik voel mij ongelukkig
     
    Zoom 20:00 – 21:00 Rav S. Katzman Ramban op de Parasja  
    Maandag JCC & Zoom 10:00 – 11:00 Rav E.M. Maarsen 1. Kinderen uit een gemend huwelijk, in het bijzonder hun status als leviten
    2. De wet van het Koninkrijk is de wet
    Gemara massechet Berachot
     
    7 december JCC & Zoom 11:00 – 12:00 Dr. E.D.E. Bialoglowski  
    Dinsdag Zoom 10:00 – 11:00 Rav S. Katzman Tanya hoofdstuk 8  
    8 december Zoom 20:00 – 21:00 Rav J. Vorst Pirke Avot  
    Woensdag JCC & Zoom 9:30– 10:15 Rav L.B. van de Kamp Megilat Esther met Malbim  
    9 december JCC & Zoom 10:15– 11:15 Dr. M. Godschalk Het gebed Ana Bechoach  
    JCC & Zoom 11:15 – 12:15 Rav Y.U. Dunner Gemara massechet Baba Kama  
    Zoom 20:00 – 21:00 Rebbetsin S. Katzman Aan de keukentafel met…  
    Zoom 21:00 – 22:00 Opperrabbijn B. Jacobs mevr. Nechama Dina Spiero Kitsoer Sjoelchan Aroech  
    Donderdag 10 december Zoom 11:00 – 11:30 Dhr R.E. Vis Hanerot Hallaloe in sjoel en de klemtoon op Maoz Tsur  
    Vrijdag
    11 december
     
    Zoomcode: 83241230157 Facebook.com/RabbijnenNL YouTube.com/TorahNL
    Met vriendelijke groet, gut shabbes
    Paul Jacobs. (06 – 27 048 329) -
    Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
           
       
         
     
    A
    FARBRENGEN
    U bent van harte welkom om deel te
    neemen  aan een  bijzondere  avond ter  gelegenheid van Joed Tet  Kislev.
    n,,1:n :n
    Op de Chassidische kalender is 19 kislew bekend als chag hage'oela. In het  jaar 5559 is Rabbi Schneur Zalman van Liadi, grondlegger van Chabad, op deze datum bevrijd na een zware gevangenschap in een Tsaristische gevangenis. Deze gebeurtenis diende als inspiratie voor de voortzetting van de beweging van R' Schneur Zalman en het  Chassidisme in het algemeen. Gebruikelijk wordt het gevierd in een gezellige samenzijn, met het uitwisselen van Tora gedachten, zingen van Nigunim - melodieen, versnaperingen enLechaim.
    De versnaperingen en Lechaim kunnen wij niet via zoom delen, wel de Tora gedachten, Nigunim en gezelligheid.
       
       
               
       
         
     
         
     
     
        GAST  SPREKER; RAV  MENDEL  GURARl,ANTWERPEN    
      /  )           ... ·J.          \ UITGAANDE  SJABBAT  WAJISJLACH      
    ,,£           1
    "".._-   -·'    t
    05.12.2020 I 20.00
    ZOOM  ID:  83241230157'
       
  • Rooster Sjioerim 29 tot en met 4 december 2020

    ד"
    In de week van zondag 29 november tot en met vrijdag 4 december a.s. vinden de volgende sjioerim Jeshivas Pensionariem ‘Shoshanas Ja’akov’ en Rabbijnen NL plaats
    datum Lokatie tijd spreker onderwerp  
    Zondag
    29 november
    Zoom
    Zoom
    10:00 – 11:00
    11:00 – 11:45
    Rav J.B. Serfaty
    Dhr W. van Dijk
    Parsjat Hasjawoea
    Meeting ID 85233324018
    Password 6936
    Hoera, ik voel mij ongelukkig
     
      Zoom 20:00 – 21:00 Rav S. Katzman Ramban op de Parasja  
      Zoom 21:00 – 22:00 Rav M.Z. Ball Yaacov’s battle with the angel; what  
            impact does this have on us today?  
    Maandag JCC & Zoom 10:00 – 11:00 Rav M. Stiefel Parsjat Hasjawoea  
    30 november JCC & Zoom 11:00 – 12:00 Dr. E.D.E. Bialoglowski Gemara massechet Berachot  
    Dinsdag Zoom 10:00 – 11:00 Rav S. Katzman Tanya hoofdstuk 7  
    1 december Zoom 20:00 – 21:00 Rav J. Vorst Pirke Avot  
    Woensdag JCC & Zoom 9:30– 10:15 Drs J.N. de Leeuwe Gemara massechet Sanhedrin 91a en b  
    2 december JCC & Zoom
    JCC & Zoom
    10:15– 11:15
    11:15 – 12:15
    Rav S. Katzman
    Rav Y.U. Dunner
    Rabbi Mosje ben Nachman; zijn leven en zijn nalatenschap
    Gemara massechet Baba Kama
     
      Zoom 20:00 – 21:00 Rebbetsin S. Katzman Aan de keukentafel met…
    mevr. Batja Wharhaftig-Katz
     
      Zoom 21:00 – 22:00 Opperrabbijn B. Jacobs Kitsoer Sjoelchan Aroech  
    Donderdag          
    3 december Zoom 20:00 – 21:00 Rav M. Stiefel De wetten van de 39 verboden  
            werkzaamheden van Sjabbat (deel 3)  
      Zoom 21:00 – 22:00 Rav A. Plancey Parsjat Hasjawoea  
    Vrijdag
    4 december
             
    Zoomcode: 83241230157 Facebook.com/RabbijnenNL YouTube.com/TorahNL
  • Rooster Sjioerim Rabbijnen NL 15-20 november 2020

    In de week van zondag 15 november tot en met vrijdag 20 november a.s. vinden de volgende sjioerim Jeshivas Pensionariem ‘Shoshanas Ja’akov’ en Rabbijnen NL plaats
    Tot   nadere aankondiging  zullen alle sjioeriem via zoom plaatsvinden
    datum Lokatie tijd spreker onderwerp
    Zondag
    15 november
    Zoom 10:00 – 11:00 Rav J.B. Serfaty Parsjat Hasjawoea
    Meeting ID 88613947530 Password 2020
    11:00 – 11:45 Dhr W. van Dijk Hoera, ik voel mij ongelukkig
    20:00 – 21:00 Rav S. Katzman Ramban op de Parasja
    21:00 – 22:00 Rav S. Frankenhuis Hilchot Chanoeka
    Maandag
    16 november
    Zoom
    Zoom
    10:00 – 11:00
    11:00 – 12:00
    Rav S. Katz
    Dr. E.D.E. Bialoglowski
    David Pardo: halachische finesses van de Nederlandse auteur van een internationale kitsoet uit de 17e eeuw
    Gemara massechet Berachot
    20:00 – 21:00 R’ David Sztejnhauer Who is Esav?
    Dinsdag Zoom 10:00 – 11:00 Rav S. Katzman Tanya hoofdstuk 5
    17 november Zoom 20:00 – 21:00 Rav J. Vorst Pirke Avot
    Woensdag Zoom 9:30– 10:15 Drs. J.N. de Leeuwe Gemara massechet Sanhedrin 91a en b
    18 november Zoom
    Zoom
    10:15– 11:15
    11:15 – 12:15
    Rav J. Sigal
    Rav Y.U. Dunner
    How could Yitzchak think to give blessings to Esav?
    Gemara massechet Baba Kama
    Zoom 20:00 – 21:00 Rebbetsin S. Katzman Aan de keukentafel met…
    Zoom 21:00 – 22:00 Opperrabbijn B. Jacobs mevr. Feigele Spiero Orgaandonatie
    Donderdag Zoom 10:00 – 11:00 Dr. Ortal Paz Saar The Jewish magical tradition
    19 november Zoom 20:00 – 21:00 Rav M. Stiefel De wetten van de 39 verboden werkzaamheden van Sjabbat (deel 2)
    Zoom 21:00 – 22:00 Rav A. Plancey Parsjat Hasjawoea
    Vrijdag
    20 november

    Zoomcode: 83241230157 Facebook.com/RabbijnenNL
    YouTube.com/TorahNL

     

    Lecturer: Ortal-Paz Saar

    short introduction:

     

    Dr. Ortal-Paz Saar is a researcher of Jewish cultural history in Late Antiquity and the Middle Ages. She is Assistant Professor of Ancient History at Utrecht University. She has published two books, one on Jewish Love Magic(2017) and a co-authored one on Aramaic Magic Bowls(2018), as well as articles on Jewish magic and its connection with Greek and Roman polytheism, Christianity and Islam. Ortal-Paz is particularly interested in portraying the interaction between different religious traditions. At present her research focuses on Jewish funerary culture, and she is completing a new book titled Lives of Jews in Italy: The Prism of Funerary Inscriptions.

  • Rooster Sjioerim van 14 maart tot en met 19 maart 2021 (#148)

      Lokatie tijd spreker onderwerp  
    Zondag Zoom 10:00 – 11:00 Rav J.B. Serfaty Parsjat Hasjawoea  
    14 maart       Meeting ID 85233324018 /   Password: 6936  
      Zoom 11:00 – 11:45 Dhr W. van Dijk Echt blij met Pesach?  
      Zoom 20:00 – 21:00 Rav S. Katzman Ramban op de Parasja  
    Maandag Zoom 10:00 – 11:00 Rav M. Stiefel Wetten en gewoontes vanaf Rosj Chodesj Niesan  
    15 maart Zoom 11:00 – 12:00 Dr. E.D.E. Bialoglowski Gemara massechet Rosj Hasjana  
      Zoom 20:00 – 21:00 Rav B. Boudelovski To share a story  
    Dinsdag Zoom 10:00 – 11:00 Rav S. Katzman Tanya –hoofdstuk 18  
    16 maart Zoom 13:15 – 14:15 Dr. E.D.E. Bialoglowski Halachot voor Pesach  
    Zoom 20:00 – 21:00 Rav J. Vorst Pirke Avot  
    Woensdag Zoom 9:30– 10:15 Drs J.N. de Leeuwe Gemara massechet Sanhedrin  
    17 maart Zoom 10:15– 11:15 Rav J.Z. Spiero Verklaringen op de Hagada van  
            Nederlandse Rabbijnen  
      Zoom 11:15 – 12:15 Rav Y.U. Dunner Halachot  
      Zoom 20:00 – 21:00 Rebbetzen S. Katzman Aan de keukentafel met…  
            Mevr. Elize van Zuiden, Opgravingen in  
            Israel  
      Zoom 21:00 – 22:00 Opperrabbijn B. Jacobs Leef met de tijden met diepgang  
    Donderdag Zoom 10:00 – 11:00 Dr. I. Learman Telling the tale  
    18 maart Zoom 20:00 – 21:00 Rav M. Stiefel De 39 verboden verboden werkzaamheden  
            van Sjabbat  
      Zoom 21:00 – 22:00 Rav A. Plancey Parshat Hashavu’a  
    Vrijdag
    19 maart
             
    Zoomcode: 83241230157 Facebook.com/groups/TorahNL YouTube.com/TorahNL
  • Rooster van de Sjioeriem Motsa’e Shabbat 26 december tot en met woensdag 30 december

    ד"
    In de week van Motsa’e Shabbat 26 december tot en met woensdag 30 december a.s. vinden de volgende sjioerim Jeshivas Pensionariem ‘Shoshanas Ja’akov’ en Rabbijnen NL plaats
    datum Lokatie tijd spreker onderwerp  
    Motsa’e Shabbat 26 december Zoom 20:15 – 21:15 Jarchei Kallo Zie programma in aparte bijlage  
    Zondag Zoom Van 10:00 tot Jarchei Kallo Zie programma in aparte bijlage  
    27 december   18:00      
      Zoom 20:00 – 21:30 Jarchei Kallo Afsluitend programma  
    Maandag
    28 december
    Zoom 10:00 – 11:00 Dr. E.D.E. Bialoglowski Gemara massechet Rosj Hasjana  
    Dinsdag
    29 december
    Zoom 10:00 – 11:00 Rav S. Katzman Tanya hoofdstuk 10  
    Woensdag Zoom 09:30 – 10:15 Drs. J.N. de Leeuwe Gemara Massechet Sanhedrin  
    30 december Zoom
    Zoom
    10:15 – 11:15
    11:15 – 12:15
    Dr. M. Bloemendal
    Rav Y.U. Dunner
    Ta’amee Hamikra (zangtekens); ze staan er niet voor niets
    Gemara Massechet Baba Kamma
     
      Zoom 20:00 – 21:00 Rebbetzen S. Katzman Aan de keukentafel met…  
            Mevr. Miriam Moskovitz, shluchain  
            Charkov, Urkraine  
  • Rooster zondag 21 februari t/m vrijdag 26 februari 2021

    l"OJ.
    Inde week van zondag 21 februari tot en met vrijdag 26 februari 2021 vinden de volgende sjioerim Jeshivas Pensionariem 'Shoshanas Ja'akov' en Rabbijnen NL plaats (tt 145)
    datum lokatie tijd spreker onderwerp  
    Zondag Zoom 10:00 -  11:00 Rav J.B. Serfaty Parsjat Hasjawoea  
    21 februari       Meeting ID 85233324018 /    Password: 6936  
      Zoom 11:00-11:45 Dhr W. van Dijk Kan de Talmoed ans gelukkig maken?  
      Zoom 20:00 -  21:00 Rav S. Katzman Ramban op de Parasja  
      Zoom 21:00 -  22:00 Drs R. Baruch De Haagse Eroev  
    Maandag
    22 februari
    Zoom
    Zoom
    10:00-11:00
    11:00-12:00
    Dhr. M. van Praag
    Dr. E.D.E. Bialoglowski
    Esther V:9 - Is een rabbinale tekst voor Poerim uit 1946 actueel in Amsterdam in 2021?
    Gemara massechet Rosj Hasjana
     
      Zoom
    Zoom
    19:00- 20:00
    20:00 -  21:00
    Rabbi Pickle
    Dr. Yisrael Learman
    Pickle making workshop
    Meeting ID 85112280   1 09   /    Password: talks
    Remember... Do Not Forget
     
    Dinsdag Zoom 10:00 -  11:00 Rav S. Katzman Tanya -  samenvatting hoofdstuk 9-15  
    23 februari Zoom 13:15 -  14:15 Dr. E.D.E. Bialoglowski Hilchot Sjabbat  
      Zoom 20:00-21:00 Rav J. Vorst Pirke Avot  
    Woensdag 24 februari Zoom Zoom Zoom 9:30-10:15
    10:15-11:15
    11:15 -12:15
    Rav L.B. van de Kamp Dr. M. Godschalk
    Rav Y.U. Dunner
    Megilat Esther met Malbim Ja'acov en Esther, Esav en Haman Halachot  
      Zoom
    Zoom
    20:00 -  21:00
    21:00 -  22:00
    Rebbetzen S. Katzman
    Opperrabbi  jn B. Jacobs
    Aan de keukentafel met...
    mevr. Edith Rivka Levitt;   Van Gouda naar de Oude Stad van Jerushalayim
    Leef met de tijden en met diepgang
     
    Donderdag
    25 februari
    Zoom 10:00 -  11:00 Rav G. Juliard Matze bakken en de Chipazon van Yetsiat Mitsrayim  
    Vrijdag
    26 februari
             
    Zoo  mcode : 83241230157 Facebook.com/groups/TorahNL YouTube.com/TorahNL
  • Schedule Shiurim June13 till Friday June 18, 2021 Jeshivas Pensionariem ‘Shoshanas Ja’akov’ en Rabbijnen NL (# 160)

     
    datum Lokatie tijd spreker onderwerp  
    Zondag Zoom 10:00 – 11:00 Rav J.B. Serfaty Pirke Avot  
    13 juni       Meeting ID 85233324018 /   Password: 6936  
      Zoom 11:00 – 11:45 Dhr W. van Dijk O jee, wie ben ik eigenlijk? Thora en  
            bewustzijn  
      Zoom 20:00 – 21:00 Rav S. Katzman Rambam, de rol van Elijahoe Hanawie  
    Maandag JCC en Zoom 10:00 – 11:00 Drs. J.N. de Leeuwe De 72 namen  
    14 juni JCC en Zoom 11:00 – 12:00 Dr. E.D.E. Bialoglowski Gemara Massechet Rosj Hasjana  
    Dinsdag Zoom 10:00 – 11:00 Rav S. Katzman Tanya – hoofdstuk 27  
    15 juni Zoom 11:00 – 12:00 Dr. E.D.E. Bialoglowski Aroech Hasjoelchan  
      Zoom 20:00 – 21:00 Rav J. Vorst Pirke Avot  
        21:00 – 22:00 Rav Y.Y. Shapiro Two powerful and influential women in the  
    story of Korach  
    Woensdag      

    Gemara Massechet Sanhedrin Halachot

     

     

     

    Aan de keukentafel met …Mevr. Shani Katzman

     
    16 juni JCC en Zoom 10:15– 11:15 Drs J.N. de Leeuwe  
      JCC en Zoom 11:15 – 12:15 Rav Y.U. Dunner  
      Zoom 20:00 – 21:00 Rebbetzen S. Katzman  
    Donderdag 17 juni Zoom
    Zoom
    20:00 – 21:00
    21:00 – 22:00
    Rav M. Stiefel
    Rav A. Plancey
    De 39 verboden verboden werkzaamheden van Sjabbat
    Parshat Hashavu’a
     
    Vrijdag
    18 juni
             
    Zoomcode: 83241230157 Facebook.com/groups/TorahNL YouTube.com/TorahNL
  • Schema Shiurim 10 januari 2021 tot 15 januari 2021

    ד"
    In de week van zondag 10 januari tot en met vrijdag 15 januari 2021 vinden de volgende sjioerim Jeshivas Pensionariem ‘Shoshanas Ja’akov’ en Rabbijnen NL plaats
    datum Lokatie tijd spreker onderwerp  
    Zondag 10 januari Zoom 10:00 – 11:00
    11:00 – 11:45
    Rav J.B. Serfaty
    Dhr W. van Dijk
    Parsjat Hasjawoea
    Meeting ID 85233324018
    Password 6936
    Hoera, ik voel mij ongelukkig
     
    20:00 – 21:00 Rav S. Katzman Ramban op de Parasja  
    21:00 – 22:00 Rav Y Golomb 210 years in Egypt – why?  
    Maandag Zoom 10:00 – 11:00 Rav J.Z. Spiero Sjemot Joodse namen  
    11 januari Zoom 11:00 – 12:00 Dr. E.D.E. Bialoglowski Gemara massechet Rosj Hasjana  
    Dinsdag 12 januari Zoom Zoom 10:00 – 11:00
    13:15 – 14:15
    Rav S. Katzman
    Dr. E.D.E. Bialoglowski
    Tanya hoofdstuk 12 Hilchot Sjabbat  
    Zoom 20:00 – 21:00 Rav J. Vorst Pirke Avot  
    Woensdag Zoom 9:30– 10:15 Drs. J.N. de Leeuwe Gemara Massechet Sanhedrin  
    13 januari Zoom
    Zoom
    10:15– 11:15
    11:15 – 12:15
    Dhr W. van Dijk
    Rav Y.U. Dunner
    Zin en onzin over zionisme en Joods anti zionisme
    Gemara massechet Baba Kama
     
    Zoom 20:00 – 21:00 Rebbetsin S. Katzman Aan de keukentafel met… mevr.  
    Rivka Moore-Schijveschuurder,  
    de sjadchente en nog veel meer  
    Zoom 21:00 – 22:00 Opperrabbijn B. Jacobs Kitsoer Sjoelchan Aroech  
    Donderdag Zoom 10:00 – 11:00 Opperrabbijn R. Evers 1.   De juridische valkuil van een gedwongen get
    2.   Is men halachisch verplicht zich te laten vaccineren tegen Corona?
    De wetten van de 39 verboden werkzaamheden van Sjabbat Parsjat Hasjawoea
     
    14 januari  
    Zoom 20:00 – 21:00 Rav M. Stiefel  
    Zoom 21:00 – 22:00 Rav A. Plancey  
    Vrijdag  15 januari  
    Zoomcode: 83241230157 Facebook.com/RabbijnenNL
    YouTube.com/TorahNL
       
  • schema van de shiurim van rabbijnen nl vanaf 19 juli

    image003

    poster shoshanna

  • Schrijf nooit iets op als je geïrriteerd bent

    Een telefoontje uit Zevenaar. Om een lang verhaal kort te maken. Er was daar ooit een kaasfabriek gevestigd en die verkochten ook koosjere kaas. Via Facebook “Joodse Geschiedenis in Nederland” kwamen ze aan mijn adres. De historicus, die de kaasfabriek vanuit historisch perspectief bestudeert, had uitgevonden dat er eens per maand een korte man met zijn zus met de auto naar Zevenaar kwamen om die kaas op te kopen. De zuster reed de auto, want haar broer was kennelijk wel de kaaskunst meester, maar beheerste niet de rijkunst.

     

    En nu is dus die historicus aan het uitvissen wie die korte Joodse man met zus kan zijn geweest, zo’n 60 jaar geleden. En dus komt hij uit bij de rabbijn. En terecht, want het was bijna meteen bingo! Dat moet Kaas-Kohn zijn geweest met zijn zuster. Zij woonden ergens in de buurt van de Wielingenstraat in Amsterdam Zuid, vlakbij de plaats waar nu de Nieuwe RAI zo’n 60 jaar geleden is verrezen. Hij was een soort groothandelaar in kaas en ik herinner mij dat we af en toe bij hem de kaas kochten en dat de opbergruimte waar de kaas lag opgeslagen niet een koeling was. Neen, de kaas lag altijd onder zijn bed in zijn slaapkamer.

     

    Overigens wilde de historicus ook weten of er nog nazaten bestonden van Kaas-Kohn, zoals de heer Kohn in de wandelgangen werd genoemd. En inderdaad kon ik hem het adres van zijn zoon geven die een koosjere groothandel heeft in Londen. En raadt eens wat zijn voornaamste handelsproduct is? Inderdaad: kaas. Overigens vroeg ik mezelf wel af hoe mijn dagboek terechtgekomen is op de Facebookpagina van Joodse Geschiedenis in Nederland. Maar als 70+ moet ik dat maar zonder te veel nadenken gewoon aanvaarden.

     

    Wat ik niet aanvaard is de onderstaande reactie die ik ontving op mijn dagboek van een paar dagen geleden:
    “Met veel belangstelling volg ik uw dagboeken. Helaas nu met een bijsmaak, sinds u schreef over de persoon met een Joodse opa. Van mijn vader ken ik de verhalen over de afwijzing die hij regelmatig ervaren heeft als zijnde 'Vader-Jood'. Zelf werd ik als kind voor Jood, of Jodenjong uitgemaakt, terwijl ik niet wist waarom, de buurt blijkbaar wel..., waardoor er Joods of niet, toch een zekere verwevenheid met het Jodendom is ontstaan in onze identiteit. Natuurlijk zou er vandaag de dag, geen Joods volk bestaan, zonder dit principe, 'alleen Joods via de moeder’. Wij zijn, Zionistisch ingestelde bastaarden (Heidenen? Samaritanen?) mijn vader, broer, oom en nichtjes, als kleine kudde, overgebleven van 79 naar Auschwitz en Sobibor, weggevoerde familieleden, inschikkelijk, we doen een stapje terug voor het 'hogere doel', maar auw! Best pijnlijk dat zo duidelijk door u onder de neus gewreven te krijgen, met ook de venijnigheid waarmee u het schreef, dat wou ik u toch even gezegd hebben... Als bastaarden en heidenen, maar net zo goed 2e en 3e generatie, hebben ook wij de klap van de zweep tot aan de dag van vandaag gevoeld, graag uw begrip daarvoor, we zijn niet besmettelijk en nog steeds geschapen naar Gods beeld, net als u.…”

     

    Oeps, was mijn primaire spontane en geschrokken reactie.

    Meteen ben ik het betreffende dagboek gaan herlezen, een keer, twee keer. Ik begrijp dat iemand de vertaalslag heeft gemaakt, maar het staat er niet en bovendien weet ik van mezelf dat ik zoiets bots ook nooit zou schrijven. En dus heb ik meteen een email gestuurd met het verzoek mij te bellen of als de schrijver mij zijn telefoonnummer geeft, bel ik hem. Binnen enkele minuten hadden we elkaar aan de lijn. Ik ben begonnen met een onvoorwaardelijk excuus en daarna als toevoeging dat mijn geïrriteerde passage uit het betreffende dagboek betrekking had op de dwangmatigheid waarmee het verzoek werd gedaan aan mij om aan een mij onbekende man een rabbinale verklaring af te geven. Hij klaagde over de Israëlische Overheid omdat hij jaarlijks een leges moest betalen voor een verblijfsvergunning omdat hij kennelijk in Israël woonachtig was. Mijn geïrriteerdheid, aan het digitale papier toevertrouwd, had helemaal niets te maken met de vraag of de persoon in kwestie wel of niet conform de halaga -de Joodse wet- als Jood werd beschouwd.

     

    We hebben een heel fijn gesprek gehad, over en weer excuus aangeboden. Ja, als zoon van een Joodse vader en een niet-Joodse moeder voelde hij zich tussen wal en schip. Ik begrijp dat erg goed, probeer ook waar ik kan tot steun te zijn in dit soort lastige situaties. Maar laat ik heel duidelijk zijn: Voor de buitenwereld is mijnheer Cohen, ook als alleen zijn bet-bet-overgrootvader Joods zou zijn geweest, nog steeds een Jood en heeft hij evenveel te lijden van antisemitisme als ik. En dus: waar mogelijk zal ik hem helpen en voor zijn belangen opkomen.

     

    De les voor mij: 1: raak nooit geïrriteerd. 2: schrijf nooit iets op als je geïrriteerd bent. Boosheid is een slechte eigenschap, staat halagisch bezien op het niveau van afgodendienst. En zelfs als je bewering goed bedoeld was en er geen spijker tussen te krijgen is: boosheid zal altijd een negatieve uitwerking hebben, en dat moet ik niet willen! En raadt eens wat: gelijk ik nu mijn spijt betuig via dit dagboek, na het al persoonlijk telefonisch gedaan te hebben, ontving ik ook voor de tweede keer een excuus e-mail van de ‘tegenpartij’. Ons contact had een vervelend begin, maar van ‘tegenpartij’ is nu helemaal geen sprake meer. We zijn onuitgesproken vrienden geworden!

     

    Gedurende coronatijd houdt Opperrabbijn Jacobs een dagboek bij voor het Joods Cultureel Kwartier. CIP en NIW publiceren deze bijzondere stukken dagelijks.

  • Sobibor anno 2021. Dagboek van een Opperrabbijn 2 maart 2021

    Eigenlijk is er niets bijzonders te melden, maar na Poerim heel kort even rust en terug naar de gewone dagelijkse gang van zaken, de zoom cursussen en natuurlijk het Sinai-Centrum. Na in 2012 officieel afscheid te hebben genomen van het Sinai Centrum als Rabbijn en Hoofd Dienst Geestelijke Verzorging ben ik tijdelijk weer van stal gehaald om in te vallen voor enige maanden. Geeft een fijn gevoel om weer heel actief te mogen zijn in het bijstaan van mensen met grote problemen. Uiteindelijk ligt daar nog steeds mijn passie. Bij het ‘gewone dagelijkse’ is er dus ook weer veel gezeur en dus ook veel moois. Na het onverwachte verlies van onze oudste zoon en de zeer drukbezochte sjiwwe, zijn er nu velen die bellen en vragen hoe het met ons gaat en op bezoek komen.  Dat steunt en geeft een heel fijn gevoel en doet ons ook beseffen hoezeer een simpel telefoontje waardevol kan zijn. En dus ben ik zelf weer even wakker geschud om aan de telefoon te gaan, want, als ik eerlijk ben, was ik toch duidelijk minder gaan bellen. Dat was niet goed! Maar te laat bestaat niet en dus ben ik weer gaan bellen naar mensen die alleen zitten en zich wellicht geïsoleerd voelen. Bezoeken afleggen wil ik nog even uitstellen. Ik wil zelf niet besmet worden, maar ook anderen niet besmetten en hoop snel gevaccineerd te kunnen worden. Ik heb natuurlijk wel een lastige leeftijd: ben jonger dan 80 en ook niet tussen 60 en 65. Als ik het aan mijn kinderen in het buitenland moet uitleggen, snappen ze er niet veel van. Maar je bent toch 70-plus, is hun reactie.

     

    Het gewone ‘gezeur’ is een onbeschofte e-mail van een medewerker die kennelijk met het verkeerde been uit zijn bed was gestapt en daardoor een e-mail produceerde waarvan de honden geen worst lusten. Ik hoop dat hij zich naar zijn leden genuanceerder kan uiten.  Dan gisteren een niet-joodse man die echt een gigantisch probleem heeft en mijn hulp inroept en met wie ik bijna een uur een zoom gesprek heb gehad. Waarom is dit gezeur? De man zeurde helemaal niet, maar ik had het gevoel dat ik hem niet kon helpen en dat stoort mij dan en voel ik dat ik mijn tijd heb verkwist en dus was het gesprek ‘gezeur’. Maar toch ontving ik vanochtend een heel vriendelijke e-mail waarin hij mij aangaf dat ons zoom-gesprek hem echt heeft geholpen. Voor de goede orde: natuurlijk ben ik er primair voor de Joodse Gemeenschap, maar uiteraard kan ieder medemens een beroep op mij doen, want uiteindelijke moeten we allen er voor elkaar zijn. Zoals wellicht bekend ben ik lid van het Algemeen Bestuur van het OJEC, Overleg Orgaan Joden Christenen. Maar er bestaat ook een Overleg Orgaan waarin Joden, christenen en Islamieten zitting hebben. Ik was daar voor het eerst participant en mocht een verhaal afsteken over de plaats van Jeruzalem binnen het Jodendom. Je voelt dan duidelijk de beperking van Zoom en het ontbreken van de fysieke aanwezigheid. De echte ontmoeting bouwt bruggen, de zoom ontmoeting is wat betreft het tot elkaar komen niet meer dan een slecht surrogaat. Maar toch was het beter om een surrogaat te hebben dan niets. Ik dacht aan de Zesdaagse Oorlog waarin de Arabische landen tot doel hadden de uitroeiing van het Joodse volk, van Israël, nog maar zo kort na de Sjoa.  Maar hier kan, wil en mag je niet alle moslims op aanspreken. En dus is het goed om samen te komen. Maar een dag na de zoom vergadering heb ik echt zitten huilen. Ik huil niet zo snel, eigenlijk nooit, maar nu dus wel. Wat gebeurde er? Via de Stichting Sobibor ontving ik een link naar de “Vergeten interviews van Jules Schelvis”. De interviews met de mensen die in Sobibor hebben deelgenomen aan de opstand. Ik hoor een van hen, Chaskiel Minche, in het Yiddisch vertellen hoe hij op de eerste dag na aankomst aan een van zijn medegevangenen aangaf dat hij wilde weten waar zijn vrouw en zijn zoontje konden zijn. Zijn medegevangene wees hem op de rook die verderop opsteeg uit een van de schoorstenen, terwijl hij dacht dat ze nog leefden. Ik zie de leider van de opstand, Alexander Aronovitsj een Joodse soldaat uit het Russische leger. Die held leefde tijdens de opname van het interview door Jules Schelvis in grote armoede in de USSR. Hij mocht Rusland niet uit omdat hij zich in 1942 had laten arresteren door de moffen en dat gold in de USSR als een doodzonde, speciaal omdat hij een Jood was. We zien dan op een gegeven moment een aantal mensen aan tafel zitten. Allen overlevenden. Allen hun meest dierbaren verloren. De leider staat op, iedereen gaat staan. Hij heft het glas en roept op om al hun kameraden die het niet hebben overleefd te herdenken. ‘Houd op met zeuren over gezeur. Stel je niet aan over corona’, zeg ik tegen mezelf. De tranen springen me weer in de ogen, de emotie overmant me.

     

    Gedurende coronatijd houdt Opperrabbijn Jacobs een dagboek bij voor het Joods Cultureel
    Kwartier. NIW publiceert deze bijzondere stukken dagelijks op
    https://niw.nl/category/dagboek/

  • Stromingen, Dagboek van een Opperrabbijn 23 september

    Gisteren had ik beloofd om uitleg te geven over de diverse stromingen binnen het Jodendom en hoewel uitleg en leringen niet echt tot een dagboek behoren, ben ik toch maar zo vrij om de vrijheid die ik heb te misbruiken.  Van-huis-uit ben ik een typische jekke. Ik vermoed dat u, speciaal mijn niet-joodse lezer, het even niet kunt volgen. Het Jodendom bestaat uit stromingen die weliswaar precies dezelfde uitgangspunten hebben qua wetgeving (halaga) en qua geloofspunten, maar die onderling verschillen in beleving. Uitleg: een gezin met tien kinderen. Allen gaan ze dagelijks naar school (althans in het precorona tijdperk), ze doen allen aan sport, eten allemaal, slapen, lezen etc. Allen doen ze alles, alleen de een legt meer de nadruk op sport, de ander is meer een boekenwurm. Zo ook bestaat het Traditionele Jodendom, dat de eeuwen heeft weten te trotseren, uit stromingen die onderling geen dogmatische verschillen kennen, maar wel andere aspecten benadrukken. Een voorbeeld: er is een stroming die vrij in zichzelf is gekeerd, om zichzelf een muur heeft gebouwd om het moreel verval van onze huidige maatschappij buiten de deur te houden. Een andere stroming zal juist omdat er ‘buiten’ veel rotzooi is, geen muur opwerpen maar juist het ‘buiten’ opzoeken om de wereld te verbeteren. Beide benaderingen hebben hun voor en tegen. Door om mezelf en om mijn gezin een muur te bouwen, loop ik het risico dat de sfeer thuis verstikkend werkt en de kinderen als het ware uitbreken, de engte van het geloof niet meer aankunnen en hun leven buiten het geloof gaan plaatsen. En als er geen muren meer zijn, bestaat het risico dat niet de rabbijn de samenleving beïnvloedt, maar de alles-mag-en-en-alles-kan-cultuur de rabbijn. Welk van de twee stromingen is de juiste? Antwoord: beiden zijn juist, maar verschillend. Ik zit dus bij die tweede stroming, vandaar mijn naar-buiten-treden, vandaar dit dagboek, vandaar contact met andersdenkenden. Maar vandaar ook dat ik voortdurend moet oppassen geen grenzen te overschrijden en me niet door de omgeving te laten beïnvloeden. Maar ook moet ik ervoor waken geen situaties te creëren die verkeerd vertaald zouden kunnen worden. Was het veertig jaar geleden geen enkel probleem om een bejaarde dame thuis te bezoeken, heden ten dage moet ik daar erg voorzichtig mee omgaan. Derden zouden vertaalslagen kunnen maken die ongepast zijn en schadelijk. Maar dat is toch niet uw probleem, hoor ik u denken. Mis! Gelijk kwaadsprekerij een verbod is, is het ook verboden door je eigen gedrag anderen de gelegenheid te bieden om over jou te gaan roddelen. En dus trek ik erop uit en ben voortdurend mezelf aan het afvragen: waar ligt de grens? Maar, en daarmee begon ik dit dagboek, wat is een jekke? Jekkes zijn Duitse en Nederlandse Joden. Heel punctueel, altijd op tijd, alles van tevoren vastgelegd, een dagelijks ritme dat weinig ruimte laat voor het toeval. In het Nederlands zouden we zeggen: typisch Calvinistisch. Maar ik heb een beetje en langzaam dat jekkische huis verlaten en vertoef nu in de sfeer van dat Jodendom zonder muren, maar wel met die ietwat neurotische drang naar geordendheid. Vandaar onder andere dit dagboek, dat dus al maandenlang verschijnt en dagelijks precies op tijd klaar is. Mijn geordende achtergrond laat het niet toe om af en toe toch een dagje over te slaan!  U kunt me nu dus een beetje beter plaatsen.

     

    Maar vandaag had ik geen goed omlijnd programma. Voorbereiding voor Jom Kippoer, de Grote Verzoendag, zondagavond en de gehele maandag. Toespraak voorbereiden. Ook nog morgenavond een zoom-lezing. En natuurlijk, omdat ik voorga in de gebeden, dat weer voorbereiden. Ik ken de gezangen en melodieën wel, maar toch moet ik dat ieder jaar weer opnieuw vooraf doornemen. Een jonge collega wil dat ik een bepaald deel van de dienst inzing op zijn whatsapp, dus dat heb ik vandaag ook nog even gedaan en, zeer belangrijk, mijn wandeling-op-tempo ontbrak vandaag niet, hoewel ik de laatste dagen wel te veel spijbel in dezen. Niet goed en strookt niet met mijn jekkisch geordende gedrag.

     

    Gedurende coronatijd houdt Opperrabbijn Jacobs een dagboek bij voor het Joods Cultureel Kwartier. CIP en NIW publiceren deze bijzondere stukken dagelijks

  • Toeslagenaffaires. Dagboek van een Opperrabbijn 3 januari 2021

    De dagboek-opzet van het JCK, Joods Cultureel Kwartier, was om een indruk te krijgen van mijn leven in coronatijd. Af en toe vergeet ik bijna dat er corona heerst, maar zo rond Oud en Nieuw werd ik wel keihard op de feiten gedrukt. Overvolle ziekenhuizen en de dreiging dat artsen moeten gaan oordelen over leven en dood. Wie nemen we op en wie laten we aan z’n lot over.

     

    Ondertussen heb ik voor het eerst in mijn leven Oudejaarsavond gekeken naar een Nieuwjaarsshow omdat ik nieuwsgierig was en omdat ik er zelf ook in optrad: ‘Oud en Nieuw van christenen voor Israël.’ En hoewel ik een beetje had voorgenomen om te gaan kijken naar de oudejaarsconference van Joep van het Hek, heb ik dat toch maar niet gedaan. Reden: 1: verkwisting van tijd. 2: hoewel ik zeer goed tegen grappen kan en er best met van alles en nog wat de spot mag worden gedreven, vind ik vloeken onacceptabel. Even een korte uitleg ad 1: Vanuit het Joodse denken is het onjuist om tijd te verkwisten. Ontspannen is prima. Ik wandel dan ook iedere dag omdat dat goed is voor lichaam en geest. Maar echt helemaal niets doen of iets dat volkomen zinloos is, dat niet. Waarom lees ik dan wel kranten en luister ik braaf naar het nieuws, vraagt u zich af. Want, laten we eerlijk zijn, of ik nu wel of niet op de hoogte ben van het aantal dagelijkse coronabesmettingen heeft niet veel nut. Integendeel! Ik word er redelijk depressief van en met mij vele anderen.  Ook al die waanzinnige complottheorieën over het vaccin behoren niet tot mijn geliefde lectuur. Anderzijds heb ik nieuwsinformatie nodig om te weten hoe wanneer te handelen of om in staat te blijven bijvoorbeeld mijn dagboek te schrijven en/of een Joodse visie te geven op de actualiteit. Maar iedere seconde het nieuws volgen is totaal onnodig. Het zinvol besteden van de tijd is een belangrijk Joods gebod. Wat betreft 2, het vloeken. Ik zit in het Comité van aanbeveling van de Bond tegen het Vloeken. Ik ben daarvoor indertijd benaderd en heb ja gezegd. Ik zit in tal van Comités van Aanbeveling (ik beveel dus heel wat aan!), maar zit nooit ergens in om er maar in te zitten, maar laat mijn naam alleen gebruiken als ik de doelstelling van de Stichting onderschrijf. En vloeken vind ik onaanvaardbaar omdat het kwetst. Dus: vrijheid van meningsuiting met een beperking. En juist vanwege die in mijn optiek noodzakelijke beperking, dus zit ik braaf in het Comité van Aanbeveling van de zwaar christelijke Bond tegen het Vloeken.

     

    Vrijdagavond en sjabbat verliepen zoals wekelijks, alleen maakte ik me zorgen over onze vrijdagavond ‘stamgast’ die duidelijk veel vermoeider was dan gewoonlijk, niet goed liep en aangaf dat hij op Oudejaarsavond in z’n eentje elf oliebollen had gegeten, terwijl hij juist erg moet oppassen met suiker. Meteen na sjabbat heb ik hem gebeld om te vragen hoe het hem is vergaan, maar G.Z.D. maakt hij het goed. Mijn kleinzoon uit Engeland die hier dus nog steeds klem zit tussen Engeland en Israël, waar hij studeert, weet eigenlijk bar weinig over zijn Nederlandse voorouders. En dus vertelde ik wat ik weet en kwam tot de conclusie dat ikzelf over de 80% van mijn familie die ‘niet terugkeerden’ helemaal niets weet. Er werd over hen thuis niet gesproken!  Terwijl ik uitleg wat voor verschrikkingen de oorlog hier teweeg heeft gebracht, besloot ik hem te laten kijken naar ‘De zaak Menten’ met Engelse ondertiteling. Ondertussen heb ik zelf ook voor de zoveelste keer (mee)gekeken. Los van de oorlogsmisdadiger en de oorlogsmisdaden die worden getoond en die niet vergeten mogen worden, blijf ik me ergeren aan de corruptie rondom Menten. Overheidsfunctionarissen die zich laten omkopen, met rechtszaken worden bedreigd, Hans Knoop die ontslagen wordt, zijn fotograaf die gigantisch aan hem verdiend moet hebben en uiteindelijk zich ook laat omkopen. Ik denk aan de Toeslagenaffaire. Hoe heeft dit kunnen gebeuren in ons landje! En dit soort kwesties gebeuren nog steeds, dagelijks.  Corona is een plaag, maar de Toeslagenaffaires zijn dat ook. Ik schrijf bewust Affaires in het meervoud. Want de Toeslagenaffaire is boven water gekomen (met dank aan de media!), maar wat speelt er nog meer aan affaires die onzichtbaar waren en/of zijn? Ik ken er nog wel een paar!

     

    Gedurende coronatijd houdt Opperrabbijn Jacobs een dagboek bij voor het Joods Cultureel Kwartier. NIW publiceert deze bijzondere stukken dagelijks ophttps://niw.nl/category/dagboek/

  • Toespraak Menora Tweede Kamer. Dagboek van een Opperrabbijn 10 december 2020

    Allereerst mijn oprechte dank aan mevrouw Arib, voorzitter van onze Tweede Kamer, omdat ze zelfs dit jaar weer bereid was de Menora in ontvangst te nemen en die Menora een plaats te geven in het hart van ons Parlement. Waarmee automatisch, zonder woorden, ook getoond wordt dat dat kleine Joodse vlammetje, de Nederlands Joodse Gemeenschap of wat daarvan nog over is, onlosmakelijk verbonden is met de brede Nederlandse samenleving.

     

    ‘Zelfs dit jaar’, want het gezamenlijk aansteken van de kaarsjes, de vlammetjes, met daaraan gekoppeld de ontvangst van de rabbijnen zoals voorafgaande jaren, heeft niet plaatsgevonden. De brandende vlammetjes, de essentie van het hele Chanoeka gebeuren, ontbraken dit jaar. De essentie ontbrak! En dus rijst de vraag: Hadden we dit jaar Chanoeka, het aansteken van de Menora wellicht moeten overslaan, in het Parlement en op zovele andere plaatsen?

     

    We weten allen dat de gedachte achter het kruikje olie en het vlammetje dat daaruit voortkomt is: het verlichten van duisternis. In de Sjoelchan Aroeg, het Joodse Wetboek, staat dat de Menora moet worden aangestoken als het buiten duister is en zolang er mensen buiten in de straat lopen. Maar wat als er niemand in de straat het licht kan zien en de boodschap van tolerantie niet kan horen? Als Joden in situaties verkeerden of verkeren waarin het voor het raam plaatsen van de Menora gevaarlijk is, of als er gewoon helemaal niemand buiten te zien is omdat ik bijvoorbeeld in woestijn woon, helemaal alleen?  Steken we dan geen Menora aan? Het antwoord op deze vraag is heel duidelijk: hoewel het tijdstip van aansteken alles te maken heeft met de zichtbaarheid, het verdrijven van duisternis juist bij de ander, toch moet de Menora zonder enige twijfel ook worden aangestoken als niemand maar dan ook niemand de zuivere vlammetjes kan zien.

     

    En dat is nu precies wat ook dit jaar gebeurt. Publiekelijk de Menora aansteken, met een grote menigte, zit er dit jaar niet in. Zelfs met een paar rabbijnen de Menora overhandigen en de lichtjes ontsteken in het gebouw van de Eerste en Tweede Kamer, hebben we niet willen doen. En desalniettemin wordt in ieder Joods huis het licht ontstoken. Een licht dat hoger is dan de ratio, een licht dat als taak heeft licht te verspreiden Maar ook als het niets verspreidt moet het toch branden.

     

    Is dat rationeel? Kunnen we dat verklaren? Neen, het is een soort contradictio interminis. Totaal niet te vatten. Zolang mensen het vlammetje kunnen zien moeten we de Menora aansteken, maar ook als niemand het ziet en het rationele deel dus ontbreekt, steken we het toch aan?! Laat ik het anders verwoorden: Stel we zetten een actie op poten om geld in te zamelen voor mensen die straatarm zijn. Ze hebben geen financiële mogelijkheid om eten te kopen. Iedereen zal doneren. Maar als op een gegeven moment de armen in staat zijn om zich in hun eigen levensonderhoud te voorzien hebben ze geen gaarkeuken meer nodig. Op dat moment is het zinloos om aan die gaarkeuken geld te geven. Sterker nog, volgens de Joodse wet mogen die armen, die inmiddels niet meer arm zijn, geen geld aannemen van Tsedaka, liefdadigheid, want het zou dan onterecht zijn, tegen de gerechtigheid indruisen.

     

    Wat zou er dus logischer zijn geweest dat de Menora alleen dan wordt aangestoken als de lichtjes van de Menora worden gezien door derden. Mensen die zich in de duisternis bevinden, ongeacht of dat een tastbare duisternis is, het is gewoon buiten donker, of een spirituele duisternis. De Menora zit gekoppeld aan het verspreiden van licht en dus het verdrijven van duisternis. Maar er bevindt zich niemand in duisternis!

     

    En dan zien we het volkomen onlogische: als de armen niet meer arm zijn, kunnen ze uiteraard niet meer nemen van de armenbedeling.

    Maar als er niemand aanwezig is die zich in de duisternis bevindt, zijn we toch verplicht om licht te brengen. Maar aan wie? Aan niemand. Totaal onlogisch! Niet te beredeneren.

     

    En dat is nu juist precies de essentie van Chanoeka. In de Talmoed wordt gevraagd: Wat is Chanoeka? En het antwoord is dan het wonder van het kruikje olie. Geen woord over het wonder dat een klein groepje onervaren strijders een gigantische Griekse professionele legerschare wist te verslaan. De reden?

     

    De Grieken waren geen antisemieten. Joden werden niet vervolgd zoals in de tijd van de inquisitie of in de Tweede Wereldoorlog. Joden mochten zelfs de Thora bestuderen. Maar er zat één maar aan: G’d, de spiritualiteit, de ziel moest eruit verwijderd worden. Alleen logica telde. Alles moest begrepen worden. De afgod Ratio moest vereerd worden.

     

    Dat was de strijd van toen en is ook de strijd van nu: Het licht van de Menora moet gezien worden, maar ook als niemand het ziet moeten we het toch aansteken.

     

    Het vlammetje van de Menora straalt uit dat we niet alles kunnen begrijpen. G’d moet aanwezig zijn in onze maatschappij. Niet alles is te vatten. We weten meer niet, dan wel. Als we daarvan doordrongen zijn, dan pas gaan we proberen te begrijpen. Die boodschap straalt dit jaar sterker uit dan andere jaren, met dank aan corona.

     

    Nog vele jaren Chanoeka, in gezondheid en met de echte sjalom, voor ieder medemens!

     

    Bovenstaande toespraak heb ik gebruikt als dagboekvulling: twee vliegen in één klap!

     

    Wat ik verder heb gedaan? Vanuit Zeeland waren een cameraman en een presentator gekomen naar ons huis om mij vijf minuten op te nemen voor TV Zeeland. Die vijf minuten worden dan wel, als ik het goed heb begrepen, zondag zes keer uitgezonden als onderdeel van een Chanoeka programmaatje waarin ook de menora wordt aangestoken in de sjoel van Middelburg door de onnavolgbare Luuc Smit, chazan van de Joodse Gemeente Zeeland. In datzelfde programma weerklinkt vanuit het carillon van de Grote Kerk het Ma’oz Tsoer.

     

    Vanavond bijna twee uur vanuit het Israel Producten Centrum in Nijkerk (bijna mijn tweede thuis!) het aansteken van het eerste kaarsje door Joop Elzas, voorzitter van het NIK, de federatie van Joodse Gemeenten, gevolgd door het zingen van Ma’oz Tsoer door mijn Canadese schoonzoon en aansluitend een lezing van mij over……Chanoeka! Ondertussen heb ik me nog wel even opgewonden over een relletje dat hopelijk na een gesprek met een burgemeester tot bedaren is gebracht. En ook begrijp ik nog steeds niet, waarschijnlijk vanwege mijn beperkte politieke verstand, waarom in Dubai producten uit de zogenaamde bezette gebieden zonder label mogen worden verkocht, maar in Nijkerk niet. Misschien moet het IPC – Israel Producten Centrum zijn wijn vanuit Israel naar Dubai laten sturen en dan vanuit Dubai naar Nederland. Als ons Ministerie dan gaat gillen krijgen ze de Verenigde Arabische Emiraten op hun dak. Ik snap dat dit voorstel niet erg klopt, maar dat is inherent aan de politiek. Als het maar goed en aannemelijk klinkt. En dat doet het zeker!

     

    Gedurende coronatijd houdt Opperrabbijn Jacobs een dagboek bij voor het Joods Cultureel Kwartier. NIW publiceert deze bijzondere stukken dagelijks ophttps://niw.nl/category/dagboek/

     

  • Vaccin verliest van de Minister, Dagboek van een Opperrabbijn, 1 november 2020

    Mijn blik viel vandaag op de column in het NIW van Michel Waterman waarin hij schrijft: “Ik moet vandaag mijn column inleveren en heb nog geen onderwerp. Ik kan u verklappen dat mijn bewondering voor columnisten die dagelijks produceren, sterk is toegenomen.”

     

    Toen ik dit had gelezen vroeg ik mezelf gevleid af of dat compliment voor mij bedoeld was. En dus rees bij mij de vraag: Ben ik nou rabbijn of columnist? Maar toen dacht ik ook even terug aan die psychotherapeut die mijn dagboek zag als een therapie. Na enig denkwerk kwam ik tot de conclusie dat mijn dagboek een combinatie is van 1: rabbijn 2: columnist 3: therapie. En dus was het compliment van Waterman niet aan mij gericht. Jammer, want af en toe heb ik wel behoefte aan een schouderklopje (met de ellenboog uiteraard, vanwege corona!), speciaal als ik weer eens onder vuur lig.

     

    Een ietwat uit de context gehaalde krantenkop haalde een paar voorpagina’s, waarna mensen gingen reageren. Dat was geweldig want dat betekent dat ik niet tegen dovenmansoren schrijf, mijn boodschap komt aan. Wat mij bijna stoorde was dat een (buitenlandse) collega, die kennelijk weinig anders te doen heeft dan het volgen van mijn dagboek, in contact is getreden met de niet-joodse journalist om tegen de (onhandige) krantenkop te protesteren. Het vloog even door mijn gedachte om hem een WhatsApp te sturen met mijn telefoonnummer. Dan kan hij bij een volgende gelegenheid eerst even bellen alvorens van een mug een olifant te maken bij de journalist die mij dan weer belt en niet snapt waarom hij boos wordt benaderd. Maar die WhatsApp heb ik niet gestuurd en ga ik ook niet sturen. Reden?

     

    Geleerd uit het gesprek tussen Awraham en Lot waarover sjabbat jl. werd gelezen in alle synagogen ter wereld: “Er ontstond twist tussen de herders van de kudden van Awram en de herders van de kudden van Lot…. Toen zei Awram tegen Lot: Laat er toch geen twist zijn tussen mij en jou en tussen mijn herders en jouw herders….Maak je toch los van mij; als het naar links is, ga ik naar rechts, is het naar rechts, dan ga ik naar links (Bereesjiet/Genesis 13:7-9). Waarom, mogen we ons afvragen, laat Awraham de keus aan Lot. Het gebied, het latere Israël, was toch het eigendom van Awraham. G’d had hem dit stuk grond toegezegd. Hij had Lot kunnen aantonen dat hij de beste papieren had!? Als we de Hebreeuwse tekst even grammaticaal bekijken zien we dat het Hebreeuwse woord voor twist de eerste keer in de mannelijke vorm staat en de tweede keer in het vrouwelijk. Twisten ontstaan het snelst tussen mensen die heel veel met elkaar samen zijn. De meest geschikte plaats voor twisten is dus het huwelijk! Hoe gaan we hiermee om? Moet de man proberen zijn gelijk te halen? Moet de vrouw voet bij stuk houden? De beste manier om met (huwelijkse) meningsverschillen te dealen is: accepteren! En daarom staat het woord twisteen keer in de vrouwelijke verbuiging en een keer in de mannelijke. Awraham begreep dat hij zijn gelijk had kunnen halen bij Lot, maar was er ook van doordrongen dat het beter is om de tegenstander, Lot in dit geval, gewoon z’n zin te geven. Voor de toekomst betekent dit winst. En dus zal ik mijn weleerwaarde collega in dezen niet benaderen en als we elkaar weer tegenkomen gewoon doen alsof mijn neus bloedt! Therapeutisch (3) heb ik het dus bij deze van me afgeschreven, ik heb er een column (2) van gemaakt en, het meest belangrijk, ik heb geleerd (1) van onze aartsvader Awraham!

     

    Wat we dus merken is, dat mensen vaak niet in staat zijn om buiten hun eigen beperkte cocon te kijken en/of te denken. Zoiets heet egoïsme, gevolg van de afgod IK. En dat probleem komen we helaas veelvuldig in onze samenleving tegen en kan zeer schadelijk zijn.

     

    Dr. Marcel Levi, medisch directeur van tien ziekenhuizen in Londen en de zoon van mijn voormalige voorzitter van het Sinai Centrum, is van mening dat het vaccin tegen corona reeds nu toegediend zou moeten worden. Maar de Britse Minister wil dat nog niet omdat misschien één van de 50.000 last zou kunnen krijgen van een bijwerking omdat het vaccin nog niet 100% is uitgetest. Levi legde de Minister uit dat zelfs als één op de 50.000 een ongewenste bijwerking krijgt, het nog steeds de moeite waard is om het vaccin reeds nu in te zetten, omdat daarmee voorkomen kan worden dat honderden besmet worden met corona en een algehele Lockdown de samenleving ernstig ontwricht. De Minister reageerde hierop, volgens de krant die Dr. Levi citeerde, dat als honderden sterven aan corona, hij, de Minister, nauwelijks verwijten zal krijgen. Maar als er ook maar één persoon slachtoffer wordt van het vaccin dat hij heeft goedgekeurd, hij met kritiek zal worden overstelpt. De Britse Minister is dus ook een volgeling van de afgod IK, gelijk mijn collega, met dien verstande dat er door het gedrag van de Minister, G’d behoede, mensen komen te overlijden, maar het gedrag van mijn collega heeft een positief resultaat: een onderwerp voor mijn dagboek van vandaag!

     

    Gedurende coronatijd houdt Opperrabbijn Jacobs een dagboek bij voor het Joods Cultureel Kwartier. NIW publiceert deze bijzondere stukken dagelijks ophttps://niw.nl/category/dagboek/

     

     

  • Verstoord contact, Dagboek van een opperrabbijn, 27 oktober 2020

    Als rabbijn mag je steeds vooraan staan, ik mag rondlopen met mijn koninklijke onderscheiding, verschijn in de media en nog veel meer van dit soort leuke dingen. Maar verkijk u niet! Er zijn vele nare klussen. Werk achter de schermen. Fouten begaan door derden die ik mag rechtbreien. Tragedies die ik mag proberen te begeleiden. Beslissingen nemen voor andere mensen die op mijn kompas willen varen. Jaloezie! Gisteren kwam iemand naar me toe met de oprechte vraag waarom ik niet gewoon stop met mijn werk. Gewoon met pensioen, genieten van de natuur, veel op vakantie gaan. Maar zo zit ik niet in mekaar. Ik ben naar Nederland gekomen om de Joodse gemeenschap te steunen, daar waar mogelijk te bouwen, een bijdrage te leveren. Is dat altijd makkelijk? Altijd leuk? Zeker niet! Maar het leven is nu eenmaal niet altijd gezellig.

     

    Ik herinner mij toen mijn voorganger Opperrabbijn Berlinger zl. mij vroeg om hem op te volgen. Hij zat al in een rolstoel toen hij mij, bij het 25-jarig bestaan van het Sinai Centrum in Amersfoort, publiekelijk aankondigde als zijn opvolger. Nadien vroeg hij of ik taken van hem wilde overnemen. Ik heb daarop positief geantwoord, maar, zo gaf ik aan, problemen die gekoppeld zitten aan het afgeven van zogenaamde Rabbinale Verklaringen en het erkennen van buitenlandse gioer-toetredingsverklaringen, dat wil ik graag zo lang mogelijk bij u laten. Daar tuimelde hij niet in: alles of niets! En dus koos ik voor het ‘alles’. En dus zit ik mijn hele rabbinale loopbaan (hoewel ik me afvraag of rabbijn überhaupt wel een baan is!) vast aan vele erg onplezierige klussen waarmee je echt geen vrienden maakt!

    Wat speelde er dan bijvoorbeeld vandaag? Een hoogbejaarde aardige man is al jarenlang lid van een Joodse Gemeente. Het sukkelige is dat het bestuur in wijsheid (want over wijsheid menen de meeste bestuurders royaal te beschikken!) had besloten de man lid te laten worden zonder na te laten trekken door ons Opperrabbinaat of hij überhaupt wel Joods is. En nu is hij ziekelijk, begint zich zorgen te maken over zijn begrafenis op de Joodse begraafplaats, zegt zelf dat hij waarschijnlijk niet Joods is en mag ik nu uitzoeken wat zijn status is. En na enig speurwerk is het antwoord op die vraag: Neen! Een erg aardige en vriendelijke man, maar niet Joods dus! Aan mij was vandaag de eer om hem dat te gaan vertellen!

     

    En dan ook nog een gesprek met een niet-joodse man die erg geïnteresseerd is in Jodendom, nadrukkelijk zonder joods te willen worden. En dus heeft hij een vereniging opgericht, genaamd Vrienden van de Voormalige Synagoge X. om de niet meer in gebruik zijnde vroegere synagoge weer min of meer in ere te herstellen en hebben ze een lokale Joodse man zo’n beetje als hun Rebbe aangenomen. De Rebbe geeft cursussen, houdt lezingen, treedt naar buiten als het gezicht van Joods X., laat zich goed betalen, kraamt de nodige onzin uit over Joodse tradities en blijkt van geen kant Joods te zijn! Zoiets heet dus misleiding en/of oplichting. En nu mocht ik vanochtend een gesprek hebben met de voorzitter van de Stichting Vrienden van de Voormalige Synagoge X. om te kijken hoe alle aangerichte schade weg te werken, waaronder een financieel probleem want de zogenaamde Joodse Rebbe heeft het ook nog gepresteerd om er met een gedeelte van de kas vandoor te gaan.

     

    Dan is er op een andere plaats een klein foutje gemaakt door een lokale functionaris en is er iemand begraven op de Joodse begraafplaats die achteraf bezien helemaal niet Joods is. De niet-joodse familie is hierover redelijk kwaad en wil een her-begraving op een niet-joodse begraafplaats op kosten van de Joodse Gemeente. Maar we kunnen natuurlijk niet zomaar gaan opgraven en verplaatsen!  Hoe dit op te lossen weet ik nog niet, maar ik zal er wel weer iets op (moeten) vinden. Ik krijg soms van die oplossende ingevingen out of the blue, waarover ik mezelf verbaas.

     

    Ondertussen had ik eindelijk mijn nieuwe laptop gekregen. Een groot scherm gekoppeld aan een hoogwaardige kleine laptop. Maar totdat ik dat volledig aan de praat had gekregen, was ik een halve dag verder. Het grote scherm is een verademing en de kleine laptop pijlsnel. Alleen klopte er iets niet in de verbinding tussen de pijlsnelle laptop en het grote scherm. Maar na uren experimenteren heb ik, na de aanwijzingen van een deskundige te hebben opgevolgd, de laptop en het scherm aan elkaar weten te koppelen. En in feite is dat een essentieel onderdeel van mijn rabbinale baantje: verstoorde koppelingen repareren en zorgen dat als gevolg van een goede samenwerking de juiste beelden worden gevormd. Ik moest hieraan speciaal denken toen ik een telefoontje kreeg van Koen. Koen werkt voor Christenen voor Israel in Oekraïne. Zijn enige doel is: lokale rabbijnen helpen met hun werk voor de Joodse gemeenschap. Koen belt me omdat hij ontevreden is over de opstelling van een van de rabbijnen die hij met honderden voedselpakketten en medicijnen heeft gesteund. De rabbijn wil/kan geen verantwoording afleggen over de hem geschonken pakketten. Tien minuten later een totaal ander verhaal van de jonge rabbijn. Hun probleem lijkt erg veel op dat probleem tussen mijn kleine pijlsnelle laptop en het grote zichtbare scherm. Ze spraken verschillende talen, werkten niet op dezelfde golflengte, ergens een verkeerde instelling met als gevolg: een communicatiestoornis. Dat computerprobleem is dus inmiddels opgelost, maar samenwerking tussen de jonge rabbijn en de keihard werkende Koen nog niet….

     

    Gedurende coronatijd houdt Opperrabbijn Jacobs een dagboek bij voor het Joods Cultureel Kwartier. NIW publiceert deze bijzondere stukken dagelijks opwww.niw.nl

  • Vrijheid van meningsuiting…maar wel met grenzen! Dagboek van een Opperrabbijn 9 november 2020

    Geïnspireerd door een wijze oude dame die heel voorzichtig mijn mening vroeg over het beledigen van andersdenkenden bijvoorbeeld in een cartoon, kwam ik tot de conclusie dat vrijheid ook grenzen behoeft. De eerste vraag is natuurlijk: wat is beledigen? Ik las in ‘mijn eigen NIW’: “Er moet worden gevreesd dat het beleid van de vliegtuigmaatschappij (ELAL) er alleen maar orthodoxer op zal worden”. Wat wordt hiermee bedoeld? En wat is orthodox? Je wel of niet aan de wetten houden, als dat bedoeld wordt met orthodox, is niet hetzelfde als goed of slecht. Ik herinner mij Gerhard en Beppie Caneel, overlevenden van de oorlog. Door en door goede lieve zachtaardige mensen. Beiden ernstig beschadigd uit de oorlog gekomen en toch altijd opgewekt. Iedere sjabbath kwamen ze naar de sjoel, maar verder leefden ze niet echt volgens de Joodse wetten. Mijn Jodendom zit ik mijn hart, zei Gerhard vaak. En dat was een zichtbare waarheid. Maar zij werden wel als orthodox beschouwd door gemeenteleden die alleen op de Hoge Feestdagen in de synagoge verschenen, dus drie keer per jaar. En mensen die alleen op de Grote Verzoendag in de synagoge kwamen vonden die Hoge Feestdags-Joden orthodox en mij waarschijnlijk zeer orthodox. Met andere woorden: wie legt waar welke grens? En de allerbelangrijkste vraag: moeten er wel grenzen worden gelegd? Waarom al die hokjes? Ik ben Joods en net zo Joods als Beppie en Gerhard. En of ik goed ben? Dat wordt Boven bepaald! Maar ik weet 100% dat Beppie en Gerhard door en door goede mensen waren. En dus vind ik ‘de vrees dat de ELAL orthodoxer zal worden’ een polariserende vermelding. En polarisatie is gevaarlijk, ongeacht of dit in woord is of in beeld.

     

    En ik dus gevraagd aan een aantal overlevenden wat zij vinden van de zorg van die wijze oude dame over het bewust beledigen van andersdenkenden. Alle overlevenden die ik heb benaderd deelden haar mening dat er grenzen moeten zijn aan vrijheid van meningsuiting. Ieder mag vinden dat zijn manier van denken de enige juiste is, maar er moet wel ruimte zijn voor anderen om er een andere mening op na te houden. Als ik in vlijmscherpe woorden een andere godsdienst of leefwijze veroordeel, dan moet dat mogelijk zijn. Maar als mijn veroordeling oproept om de ander te doden of te discrimineren, dan moet ik keihard tot de orde worden geroepen en wegens opruiing achter slot en grendel verdwijnen.

     

    Maar wat als ik alleen maar beledig? Als dat mag, waarom hebben wij, als Joodse gemeenschap, ons dan zo opgewonden over de praalwagens in Aalst? Alles-mag-en-alles-kan toch?

     

    Enige jaren geleden werd ik geconfronteerd met een educatief audiovisueel programma vanuit de kerken. De beelden werden met zand gevormd. Er waren beelden en een verteller. Het onderwerp was het ontstaan van het Christendom. Voor- en tegenstanders van de nieuwe godsdienst waren allen Joden. Maar in de uitzending hadden de tegenstanders lange neuzen, keken allemaal erg boos en wekten de indruk dat het slechte mensen waren. Wat voor invloed zullen die beelden hebben op de jeugdige kijkers van dat programma? Met een bevriende predikant zijn we naar de makers van het programma gegaan met als resultaat dat zij het hele programma hebben aangepast. Hun bedoeling was absoluut niet om haat te zaaien!  Ik ben een keiharde fanatieke super ultraorthodoxe voorstander van de vrijheid van godsdienst, vrijheid van meningsuiting en vrijheid van pers.  Maar wat als er niet wordt opgeroepen tot geweld, maar er wordt ‘slechts’ beledigd. Wat dan?  Die oude wijze dame is de mening toegedaan dat ook beledigen onjuist is. Ik deel haar mening. De medemens geestelijk de grond inboren, diep kwetsen vind ik onaanvaardbaar. En dus mag ik protesteren tegen de praalwagen in Aalst omdat ik dat ervaar als beledigend. De Jood met lange neus, bakken met geld en dollartekens. Ik mag ook naar de rechter stappen. Maar geweld tegen een praalwagen die een boodschap verkondigt die ik gevaarlijk vind, het recht in eigen hand nemen of oproepen om het recht in eigen hand te nemen: no way! En dus denk ik dat die oude wijze dame, zelf een overlevende van de Shoah, gelijk heeft. Alles-kan-en-alles-mag moet kunnen, maar niet onbegrensd. En daarom was ik zo verheugd dat ik zondag jongstleden ondanks corona toch met burgemeester Marcouch in Arnhem voor het Joodse monument een krans mocht leggen. Een Islamitische burgemeester en een Joodse rabbijn, stonden (vanwege corona alleen in geest) hand in hand te demonstreren dat wat toen kon gebeuren nooit weer mag geschieden. En enige uren later verklaarde de scriba van de PKN, tijdens de virtuele herdenking van de Kristallnacht, luid en duidelijk dat we samen, vanuit een diep gevoel van verbondenheid, gaan strijden tegen antisemitisme en voor vriendschap. Vrijheid van meningsuiting, van pers, van geloof: Zeker. Maar…….wel met grenzen!

     

    Gedurende coronatijd houdt Opperrabbijn Jacobs een dagboek bij voor het Joods Cultureel Kwartier. NIW publiceert deze bijzondere stukken dagelijks ophttps://niw.nl/category/dagboek/

     

  • Wederzijds respect. Dagboek van een Opperrabbijn 27 december 2020

    Ik heb een bijna echte dagboek-vakantie gehad, want zowel donderdag, vrijdag, sjabbath en zondag hebt u niets van mij ontvangen.  Was ik dagboek-moe? Helemaal niet! Integendeel, want ik begon al bijna afkickverschijnselen te vertonen. Laat ik een rabbinale uitleg geven aan mijn korte dagboekvakantie: Op sjabbat mag ik geen ‘werkzaamheden’ verrichten. Maar ook is het mij niet toegestaan om niet-joden, die geen werkverbod hebben op de sjabbat, voor mij te laten werken. Voorbeeld: mijn auto moet gerepareerd worden. Ik lever de auto een minuut voor het begin van de sjabbat af bij de garage en haal hem direct na de sjabbat weer op. De garagemonteur moet dus voor mij op de sjabbat werk verrichten. Niet geoorloofd! Maar wat als ik de auto voor het begin van de sjabbat breng en aangeef dat ik de auto, waaraan maar een paar uurtjes gewerkt zal moeten worden, in de loop van maandag kom afhalen en de garagemonteur besluit om mijn auto toch op de sjabbat te gaan repareren, dan is dat zijn keus waarvan ik geen voordeel en geen nadeel ondervind en dat voor mij ook zeker niet nodig was. Zonder verdere vragen te gaan beantwoorden, want zo’n wet roept natuurlijk veel vragen op, leer ik hieruit een prachtig principe: Ik mag de niet-joodse garagemonteur niet dwingen om voor mij op de sjabbat te werken, maar ik moet hem ook de gelegenheid geven om de reparatie op een dag te doen die voor hem aanvaardbaar is. Met andere woorden: we houden rekening met elkaar!

     

    En daarom schrijf ik nooit dagboeken op vrijdag, omdat die op onze Joodse rustdag, de sjabbat, bij de lezers aankomen. Maar ik wil ook niet dat niet-joodse lezers van mij op zondag een dagboek ontvangen, de christelijke rustdag. En dus verkeerde ik heel even in dubio: wat doe ik met de kerstdagen? Voor mij zijn het gewone-door-de-weekse dagen, maar voor vele van mijn dagboekeniers hebben die dagen een religieuze betekenis. En dus vind ik het niet passend dat mijn dagboek in de niet-joodse Inbox verschijnt op voor de ontvanger gewijde dagen, gelijk ik het fijn vind als met mijn Hoogtijdagen ook rekening wordt gehouden.

     

    Dit ‘rekening houden met’ heeft me jaren geleden een probleem opgeleverd. Ik was namelijk uitgenodigd bij de kroning van koning Willem-Alexander, hetgeen ik een enorme eer vond, maar ik was teleurgesteld dat het afscheid van koningin Beatrix op Jom Kippoer had zullen plaatsvinden in de Ahoy Hallen in Rotterdam. Waarom was ik teleurgesteld? Joodse Feestdagen stonden toen sinds enkele jaren niet meer vermeld in de diverse agenda’s en kalenders, waardoor door de organisatoren, naar ik vermoedde, Jom Kippoer over het hoofd was gezien. De reden was/is natuurlijk dat wij dermate klein waren geworden dat vermelding in agenda’s niet meer nodig werd bevonden. Dát deed me verdriet. De vertaalslag die mijn verdriet toen kreeg o.a. in het NRC was dat ik teleurgesteld was in koningin Beatrix en dat bericht zou de koningin hebben bereikt. Totale verkeerde weergave gevolg van mijn kennelijk onduidelijke boodschap. Ik heb de eer gehad uitgebreid met koningin Beatrix te hebben gesproken en haar opstelling richting Joodse gemeenschap en die van Prins Claus was zonder enige twijfel zeer pro-joods en pro-Israël. Maar mijn dubbel te interpreteren droefenis lag ten grondslag aan de ‘verkeerde’ interpretatie van het NRC. En dus ben ik sindsdien nog oplettender om al hetgeen uit mijn pen voortkomt op meerdere vertaalslagen te controleren. En zelfs als ik iets zeg voor een microfoon schiet er vooraf een soort ‘spellingscontrole’ door mijn hoofd.

     

    Maar mijn spellingscontrole functioneert af en toe ook als een soort voorgeprogrammeerde antwoordmachine. U heeft waarschijnlijk wel eens meegemaakt dat uw telefoontje of uw computer automatisch woorden neerschrijft die u dan weer moet deleten om verder te kunnen of u verstuurt berichten die kant nog wal raken, maar wel al verstuurd zijn. Zoiets heb ik ook af en toe bij het beantwoorden van lastige vragen. Voorbeeld (echt gebeurd): Premier Netanyahu had de Joden uit Frankrijk opgeroepen om naar Israel te verhuizen vanwege het opkomend antisemitisme. Prompt krijg ik een microfoon voor mijn mond gedrukt met de vraag: Wat vindt u hiervan? Dat was een lastige, voelde ik meteen aan. Als ik namelijk zeg dat ik het met hem eens ben, dan zeggen Nederlanders die me niet zo mogen dat dit bewijst dat ik geen Nederlander ben of op z’n best zullen ze kunnen zeggen dat ik hier niet thuishoor. En als ik zeg dat Netanyahu niets over ons, EU-Joden, te zeggen heeft, dan beschaam ik Netanyahu. En dus kwam de volgende reactie uit mijn mond: ‘Geweldig dat Israel bestaat en dat Joden daarheen kunnen als het in Europa te antisemitisch wordt. Natuurlijk bestond deze open uitnodiging al veel langer want met de oprichting van de Staat Israel kreeg iedere Jood ter wereld een plaats waar hij als Jood kon leven zonder vervolgd te worden. Maar of ik wel of niet mijn Nederland verlaat laat ik niet bepalen door angst voor terreur’. Nadat ik deze paar zinnen had gezegd aan de jouranalist, was ik zelf verbaasd over mijn antwoord. Want: ten eerste viel ik Netanyahu niet af en ten tweede toonde ik duidelijk dat Nederland mijn geboorteland is en ikzelf bepaal of ik Nederland wel/niet wil verlaten. Ik was onder de indruk van mijn briljante reactie. U ziet, af en toe komt de hulp zichtbaar van Boven!

     

    Gedurende coronatijd houdt Opperrabbijn Jacobs een dagboek bij voor het Joods Cultureel Kwartier. NIW publiceert deze bijzondere stukken dagelijks ophttps://niw.nl/category/dagboek/